أبو علي سينا
ديباچه 65
النجاة من الغرق في بحر الضلالات
گزارش ميانين أو هم هست ولى چاپ نشده است وآن هم ترجمهء عبرى دارد . ترجمه لاتينى گزارش ابن رشد بر ان از ميكائيل اسكوپوس است . گزارش ميانين وكوچك أو هم به لاتينى در آمده است ، گزيدهء عربى آن در شفاى ابن سينا هست . گويند كه إسكندر افروديسى همهء آن را گزارش كرده است . ابن رشد گويا از آن است كه در تلخيص ( ص 33 ) گنجانده است . المفيودروس آن را گزارش نمود . از ترجمهء اسطاث هم ياد كردهاند . أبو بشر متى نيز آن را ترجمه نمود آن هم با اصلاح ، أبو زكريا بدان مىنگريسته است . همين نزديكيها گزارش ثامسطيوس را يافتند ودانسته شد كه آن دو تا است : كوچك وبزرگ . گزارش يحيى نحوى بر آن كامل است وترجمهء عربى آن در خوبى به ترجمهء سريانى نمىرسد . نوشتهاند كه كندى آن را گزارشى نوشته وحسن بن موسى گزين كرده وأبو هاشم جبايى از آن خرده گرفته وفارابى بر آن گزارشى دارد كه ابن رشد از آن آورده است . ( ارسطوى بدوي - فهرستهاى كهن از مورو Moraux - دستگاه أرسطو از هاملين فهرست نامها - ترانسميسيون بدوي 79 - آثار عربى أرسطو از پترز ص 37 - قفطى 40 و 41 - ابن نديم 311 - ديباچهء ترجمهء فرانسوى تريكو چاپ 1934 - ديباچهء ترجمهء انگليسى ويليامز Williams چاپ 1982 - ديباچهء ترجمهء عربى لطفى سيد از ترجمهء فرانسوى سنت هيلر ) 5 - آثار علوي أرسطو كه در چهار دفتر است وأو در ان از نوشتههاى فيلسوفان وتاريخنگارانى كه از آنها ياد مىكند بهره برده است . در بخش چهارم آن برخى ترديد كردهاند كه از أو باشد . آن را در رشتهء طبيعتشناسى پس از سماع طبيعي وآسمان نامه وكون وفساد وپيش از جانورشناسى أو دانستهاند . سرگذشت اين نگارش در آغاز دو ترجمهء فرانسوى تريكو ( 1941 ) وپيرلوئى ( 1982 ) وچاپ عبد الرحمن بدوي از ترجمهء گزيدهء عربى كه آن هم در يك نسخه مانده است آمده است . سزگين نيز از ان كاوش نموده است . جابر بن حيان از آثار علوي أرسطو در نوشتههاى خود ياد كرده ودر حدود العالم